Yenilenebilir Enerji

Enart Enerji, EDMAP ile Rüzgar Türbini Kanat Malzemesini Veriyle Seçiyor

Enart Enerji, 300+ MW kurulu güçle faaliyet gösterdiği rüzgar tarlalarında kanat malzemesi seçimini sezgisel yöntemlerle yapıyordu. Corius'un geliştirdiği EDMAP modeli, R²=0.9997 doğrulukla mekanik özellikleri tahmin ederek malzeme seçim süresini 2–4 haftadan 8 dakikaya indirdi ve kanat ömrünü %30 uzattı.

Sorun

Farklı sıcaklık koşullarında kanat malzemesi seçimi sezgisel yapılıyordu; hatalı seçimler kanat ömrünü kısaltıyor, yüksek bakım maliyetlerine yol açıyordu

Çözüm

EDMAP (EpoxyDMA-Predictor) — MLP tabanlı makine öğrenmesi modeli; sıcaklık ve malzeme kimliğiyle epoksi mekanik özelliklerini R²=0.9997 doğrulukla tahmin eder

Sonuç

Kanat ömrü %30 uzadı, yıllık bakım maliyeti %22 düştü, malzeme seçim süresi 2–4 haftadan 8 dakikaya indi, 6 ayda tam ROI

R² = 0.9997 Model doğruluğu (E′) Endüstriyel standartların çok üzerinde
R² = 0.9980 Model doğruluğu (tanδ) Üretim dağıtımına hazır
180× hızlandı Malzeme seçim hızı Haftalardan dakikalara
+%30 uzama Kanat ömrü Optimum formülasyon seçimiyle
%22 düşüş Yıllık bakım maliyeti Proaktif bakım planlamasıyla
6 ayda tam ROI Yatırım geri dönüşü Kaçınılan tek kanat değişiminden

Enart Enerji Hangi Operasyonel Sorunlarla Karşılaşıyordu?

Enart Enerji, Ege ve Marmara bölgelerinde 15'ten fazla rüzgar tarlasında 300+ MW kurulu güçle faaliyet gösteren büyük bir yenilenebilir enerji şirketidir. Türbin kanatları, yüksek stres altında çalışan cam elyaf takviyeli epoksi kompozitlerden üretilmektedir. Ancak Türkiye'nin farklı bölgelerindeki sıcaklık aralıkları (−10 °C ile +45 °C) malzemenin mekanik davranışını dramatik biçimde etkiler. Bu değişkene göre sistematik bir malzeme seçim süreci olmadığından ekip, ya aşırı maliyetli premium epoksileri tercih ediyor ya da sıcaklık kaynaklı yorulma arızalarıyla yüzleşiyordu.

  • Sıcaklık-mekanik özellik ilişkisi laboratuvar testleriyle belirleniyor; test süreci malzeme başına 2–4 hafta sürüyordu
  • Yanlış malzeme seçiminden kaynaklanan erken çatlak ve katmanlanma hasarı yılda ortalama 3–5 kanat değişimine neden oluyordu
  • Depolama modülü (E′) ve enerji sönümleme (tanδ) değerleri manuel DMA testleriyle ölçülüyor, sonuçlar elektronik tablolarda takip ediliyordu
  • Mevcut testler yalnızca prototip aşamasında yapılıyor; sahada gözlemlenen sıcaklık senaryoları için geriye dönük tahmin imkânı yoktu
  • Farklı tedarikçilerin epoksi formülasyonlarını karşılaştırmak için standart bir sayısal kriter bulunmuyordu

Corius Bu Sorunları Nasıl Çözdü?

Corius, Enart Enerji'nin Ar-Ge ekibiyle birlikte EDMAP (EpoxyDMA-Predictor) adlı makine öğrenmesi modelini geliştirdi. Model; sıcaklık ve malzeme kimliği girdisiyle Depolama Modülü (E′), Kayıp Modülü (E″) ve Tan Delta (tanδ) değerlerini milisaniyeler içinde tahmin eder. MLP mimarisinde eğitilen model ONNX formatına aktarılarak hem mühendislik iş istasyonlarına hem de saha tableti uygulamalarına entegre edildi.

01
Veri Toplama ve Keşif
1–2. ay

Enart'ın geçmiş DMA (Dinamik Mekanik Analiz) test verisi derlendi. Farklı epoksi formülasyonları ve sıcaklık profillerine göre veri temizlendi, normalize edildi; model eğitim seti oluşturuldu.

  • 3 yıllık laboratuvar DMA test kayıtlarının sayısallaştırılması ve birleştirilmesi
  • 12 farklı epoksi formülasyonu için sıcaklık-özellik eğrilerinin çıkarılması
  • Eksik değerlerin interpolasyonla tamamlanması ve outlier tespiti
  • Eğitim / doğrulama / test bölünmesi (70/15/15)
02
Model Geliştirme ve Doğrulama
3–4. ay

Çok katmanlı algılayıcı (MLP) mimarisi tasarlandı. Hiperparametre optimizasyonu yapıldı. Depolama Modülü için R²=0.9997, Tan Delta için R²=0.9980 doğruluğa ulaşıldı. Model ONNX formatına aktarıldı.

  • MLP mimarisi: 3 gizli katman, ReLU aktivasyon, dropout regularizasyonu
  • Hiperparametre optimizasyonu: Optuna ile 200 deneme
  • E′, E″ ve tanδ için ayrı çıkış kafaları
  • Üretim dağıtımı için ONNX Runtime ihracı
  • Mühendis onaylı 30 senaryo ile çapraz doğrulama
03
Entegrasyon ve Pilot
5. ay

EDMAP, Enart'ın malzeme seçim iş akışına entegre edildi. Mühendisler beklenen operasyonel sıcaklık aralığını girerek en uygun epoksi formülasyonunu saniyeler içinde karşılaştırabilir hale geldi.

  • REST API sarmalayıcı ile EDMAP servis katmanı
  • İç malzeme veritabanıyla entegrasyon
  • Saha tableti (Android) için hafif ONNX Runtime kurulumu
  • Mühendis eğitimi ve kullanım kılavuzu hazırlanması
Kullanılan Teknolojiler
Python (scikit-learn) PyTorch ONNX Runtime Optuna FastAPI Pandas / NumPy Plotly Dash

EDMAP Sahada Nasıl Kullanıldı?

Bölgeye Göre Malzeme Seçimi

Mühendisler, tesis kurulacak bölgenin yıllık min/max sıcaklık aralığını EDMAP'e girer. Model, her epoksi adayı için E′, E″ ve tanδ eğrilerini karşılaştırmalı olarak sunar; mekanik performans açısından en iyi dengeyi önerir.

Malzeme seçim süresi 2–4 haftadan 8 dakikaya indi
Karşılaştırılan formülasyon sayısı İlk pilotta 12 adaydan en iyi 3'ü belirlendi

Sıcaklık Senaryosu Simülasyonu

Mevcut kanatların maruz kaldığı aşırı sıcaklık olayları (sıcak yaz dalgaları veya don olayları) geriye dönük simüle edilerek malzemenin kritik eşiği aşıp aşmadığı kontrol edildi.

Analiz edilen geçmiş olay 18 aşırı sıcaklık olayı simüle edildi
Arıza risk tespiti 2 sahada erken uyarı oluşturuldu

Tedarikçi Kıyaslaması

Farklı tedarikçilerden gelen yeni epoksi formülasyonları, standart DMA testine tabi tutulmadan önce EDMAP ile ön elemeye alındı; yalnızca en umut verici adaylar tam teste yönlendirildi.

Laboratuvar test maliyeti %40 azaldı
Test döngüsü süresi 6 haftadan 2 haftaya kısaldı

Kanat Ömür Tahmini ve Bakım Planlaması

Operasyonel sıcaklık verileri ile EDMAP tahminleri birleştirilerek kanat bazında yorulma birikimi modellendi; proaktif bakım planlaması için periyot önerileri üretildi.

Plansız duruş Yılda 3'ten 1'e düştü
Yıllık bakım maliyeti %22 azalma

EDMAP Projesi Ne Gibi Sonuçlar Üretti?

R² = 0.9997 Model doğruluğu (E′) Endüstriyel standartların çok üzerinde
R² = 0.9980 Model doğruluğu (tanδ) Üretim dağıtımına hazır
180× hızlandı Malzeme seçim hızı Haftalardan dakikalara
+%30 uzama Kanat ömrü Optimum formülasyon seçimiyle
%22 düşüş Yıllık bakım maliyeti Proaktif bakım planlamasıyla
6 ayda tam ROI Yatırım geri dönüşü Kaçınılan tek kanat değişiminden

Model, tüketim piklerini önceden görerek enerji alım stratejimizi tamamen değiştirdi. Artık reaktif değil, proaktif bir enerji yönetimi yapıyoruz.

Sektörünüze özgü makine öğrenmesi modeliyle veri odaklı karar alma altyapısı kuralım.

Mühendislik süreçlerinize yapay zeka ekleyelim mi? Sektörünüze özgü makine öğrenmesi modeliyle veri odaklı karar alma altyapısı kuralım.